Retailing Model Of Thailand ตอนที่3

2.1.3 แฟรนไชส์ (Franchise) ได้แก่ การให้สิทธิ์ทางธุรกิจชนิดหนึ่งหรือการให้สัมปทาน ซึ่งก็คือการอนุญาตให้สิทธิ์ในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ต่างจากการให้สิทธิ์ในรูปแบบอื่นๆ (ต่างจากการให้สิทธิ์เป็นตัวแทนจำหน่าย หรือ สิทธิ์ในการผลิต การให้ความรู้) การลงทุนในลักษณะนี้ ผู้ลงทุนในประเทศตั้งบริษัทแล้วซื้อแฟรนไชส์ทางธุรกิจของกิจการในต่างประเทศเข้ามา เช่น กรณีของ ซีพี เซ่เว่นอีเลฟเว่น ซึ่งซื้อสิทธิ์แฟรนไชส์จากบริษัทเซ้าท์แลนด์คอร์ปอเรชั่นในสหรัฐในการประกอบธุรกิจร้านสะดวกซื้อ (Convenience Store) 7-ELEVEN เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2531 โดยจ่ายเงินค่าธรรมเนียมแรกเข้าให้แก่บริษัทเซ้าท์แลนด์คอร์ปอเรชั่น จำกัดเป็นจำนวนเงิน 3.5 แสนเหรียญสหรัฐ หรือ ประมาณ 8.75 ล้านบาท และค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์อีกร้อยละ 1 ของยอดขายทุกเดือน พร้อมกันนั้นได้จัดตั้ง บริษัท ซีพี. คอนวีเนียนสโตร์ จำกัด ด้วยทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท เพื่อดำเนินกิจการเซเว่นอีเลฟเว่นในประเทศไทย ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท ซี.พี.เซเว่นอีเลฟเว่น จำกัด และได้เพิ่มทุนจดทะเบียนเป็น 5 ล้านบาท เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2532 หลังจากดำเนินธุรกิจมาได้ระยะหนึ่งจนเติบโตบริษัทซีพีเซเว่นอีเลฟเว่นจำกัดก็มีนโยบายขายสิทธิ์รับช่วงขยายสาขาออกสู่ภูมิภาคในลักษณะของ Sub-Area-License เช่น เจริญศรีคอนวีเนียนสโตร์ในเครือเจริญศรี รับสิทธิ์ขยายสาขาของ 7-ELEVEN ในจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นต้น การลงทุนในลักษณะลงทุนเองแล้วซื้อแฟนไชส์มาจึงเป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการลงทุนด้านการค้าปลีกในประเทศไทย
2.2 การบริหารจัดการ ธุรกิจค้าปลีกในประเทศไทยเริ่มต้นจากระบบครอบครัว เมื่อขยายใหญ่ขึ้น การแข่งขันมากขึ้น การบริหารก็เริ่มเปลี่ยนไปในรูปของสากลและเป็นระบบมากขึ้น มีการจ้างมืออาชีพที่มีทั้งความรู้และประสบการณ์เข้ามาบริหารกิจการ ใช้หลักการบริหารสมัยใหม่มีการรวบรวมข้อมูลเพื่อวางแผนการทำงาน มีโครงข่ายการบริหารงานที่เป็นระบบ มีกำหนดปิดเปิดเป็นเวลา มีการใช้บาร์โคด (ระบบรหัสแท่ง) ระบบบันทึกยอดขายที่จุดขาย POS (Point of Sale) ระบบบัญชีและการเงินเชื่อมโยงด้วยคอมพิวเตอร์ที่ทันสมัย การสั่งสินค้า หีบห่อ ตลอดจนการส่งสินค้าสู่สาขาเป็นไปอย่างทันสมัย เป็นระบบ และใช้เวลาน้อย ลดต้นทุนได้มาก
ปัจจัยแห่งความสำเร็จของธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่ โดยเฉพาะ Discount Store
1. ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ภาวะเศรษกิจถดถอย รายได้ประชากรลดน้อยลง ทำให้แสวงหาของถูกคุณภาพปานกลาง ค้าปลีกขนาดใหญ่มีสินค้าหลากหลาย ราคาไม่แพง จึงเป็นคำตอบที่ผู้บริโภครอคอย
2. ปัจจัยด้านสังคม วิถีชีวิต การดำรงชีวิต ค่านิยม พฤติกรรมผู้บริโภค คนไทยต้องการความสะดวกสะบาย สภาพชุมชนที่แออัด หาที่จอดรถยาก การเข้ามาของค้าปลีกขนาดใหญ่ซึ่งพร้อมในด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบระบายอากาศที่เย็นฉ่ำ ที่จอดรถที่กว้างขวางมียามรักษาการณ์ ปริมาณสินค้าหลากหลายชนิด ประการสำคัญเป็น One Stop Shop สามารถตอบสนองความต้องการผู้บริโภคในสถานการณ์ปัจจุบันได้เป็นอย่างดีและครบถ้วน
3. ปัจจัยด้านการเมืองและกฎหมาย ประเทศไทยตกอยู่ในภาวะต้องการเงินทุนเข้ามาพัฒนาประเทศโดยเฉพาะเงินทุนจากต่างประเทศ มีการแก้ไขกฎหมายที่มองว่าจะขัดขวางต่อการลงทุนจากต่างประเทศโดยแทบไม่ได้ศึกษาผลกระทบต่อผู้ประกอบการภายในประเทศเลย ภาวะการต้องยอมรับเงื่อนไขของ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ IMF ในขณะที่ประเทศไทยต้องเข้าอยู่ในโครงการความช่วยเหลือด้านการเงินจาก ไอ เอ็ม เอฟ ทำให้ต้องแก้ไข ปว. 281 โดยออกพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ทำให้คนต่างด้าวสามารถประกอบธุรกิจด้านค้าปลีกได้และสามารถบริ่หารจัดการธุรกิจได้ด้วยกลุ่มบุคคลากรของตนเองการเคลื่อนไหวเงินทุนจำนวนมากจากต่างประเทศมาลงทุนในประเทศด้านค้าปลีก ทำให้ผู้ประกอบการไทยเสียเปรียบ
4. ปัจจัยด้านการบริการ มุ่งสนองตอบความต้องการของกลุ่มลูกค้าเป้าหมายขนาดใหญ่ คือ กลุ่มคนชั้นกลาง ที่มีความต้องการซื้อสินค้าดีราคาถูก ไม่เน้นยี่ห้อของสินค้า (Less Brand Royalty) มีการเสนอสินค้าครอบคลุมหมวดหมู่หลักครบทุกประเภทในราคาถูก จัดให้มีความสะดวกสะบายทุกด้าน เช่น รถเข็น ที่จอดรถที่กว้างขวาง ระบบปรับอากาศที่ทันสมัย บันไดเลื่อน จุดนั่งพัก จุดบริการน้ำดื่ม ศูนย์อาหาร โทรศัพท์ เครื่องเบิกถอนเงินสดอัตโนมัติ บริการรับบัตรเครดิตของสถาบันการเงินต่าง ๆ จัดให้มีบรรยากาศแสงเสียงที่ให้ความรู้สึกสบายและทันสมัย ดูแลเอาใจใส่ปรับปรุงด้านบริการทุกด้าน แม้กระทั่งการวางขายข้าวแกงและอาหารทั่วไป ตลอดจนจัดให้มีโรงภาพยนต์ภายในห้าง ทำให้ผู้บริโภคไม่ต้องเดินทางไปที่อื่นมาทีเดียวได้รับบริการครบถ้วน
5. ปัจจัยด้านโครงสร้างองค์กร เป็นระบบโครงสร้างองค์กรที่ทันสมัยลดค่าใช้จ่ายต่อหน่วย ขณะเดียวกันสร้างรายได้เพิ่มจากโครงสร้างดังกล่าว เช่น การเก็บค่าเข้าไปขายครั้งแรก เป็นต้น การปฏิบัติหน้าที่ของบุคคลากรชัดเจนและมีความรับผิดชอบสูง
6. ปัจจัยด้านบุคคลากร มีบุคคลากรที่มีความรู้ความสามารถในด้านค้าปลีกสูง มี Know-How มีประสบการณ์ในการดำเนินธุรกิจค้าปลีกขนาดใหญ่เป็นอย่างดี
7. ปัจจัยด้านการเงิน เนื่องจากผู้ประกอบการส่วนใหญ่โดยเฉพาะ Discount Store เป็นผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จด้านค้าปลีกขนาดใหญ่จากต่างประเทศ มีทุนจำนวนมหาศาลเหนือกว่าผู้ประกอบการไทย เห็นได้จากในเบื้องต้นผู้ประกอบการไทยเป็นผู้นำเข้ามา แต่ภาวะวิกฤติทางเศรษฐกิจไทย ทำให้ต้องขายกิจการให้ผู้ประกอบการต่างประเทศ ประกอบกับในช่วงวิกฤติเงินบาทลดค่าลงมาก ทำให้เงินทุนของผู้ประกอบการต่างชาติเพิ่มค่าเมื่อเทียบเป็นเงินไทย (จากอัตรา 25 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ เป็นสูงสุดถึง 56 บาทต่อ 1 เหรียญสหรับ ปัจจุบันประมาณ 40 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ) ผู้ลงทุนต่างชาติมีความพร้อมในการระดมทุนได้ตามจำนวนและปริมาณเงินทุนที่ต้องการ มีต้อนทุนของเงินทุน (ดอกเบี้ย) ต่ำกว่าดอกเบี้ยเงินกู้ของผู้ประกอบการไทย
8. ปัจจัยด้านวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือ มีและเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่ทันสมัย มีคุณภาพ มีจำนวนตามที่ต้องการ เช่น ระบบซอฟแวร์ด้านค้าปลีก ด้านการจัดเก็บสต๊อคสินค้า เครื่องใช้สำนักงาน ยานพาหนะ ฯลฯ
9. ปัจจัยด้านการบริหารจัดการ สามารถจัดการด้านการตลาดให้ต้นทุนจำหน่ายสินค้าของตนต่ำกว่าคู่แข่ง มีการบริหารจัดการสินค้าคงคลังได้ดีเยี่ยม สามารถบริหารจัดการสินค้า 3-4 หมื่นรายการได้ดี มีการสำรองสินค้าในสต๊อคน้อยวันลง โดยการนำระบบซอฟแวร์ที่ทันสมัยมาใช้ระหว่างสาขาและสำนักงานใหญ่และเชื่อมโยงกับระบบจัดส่งสินค้า ของ DC (Distribution Center) ได้ดีเยี่ยม นอกจากนี้ยังสามารถสร้างอำนาจต่อรองกับผู้ผลิตได้เงื่อนไขทางการค้าที่ดีกว่าผู้ค้าปลีกรายอื่น ทางด้านตราสินค้าสามารถบริหารจัดการสร้างตราสินค้าของตนเอง (House Brand) ขึ้นมาได้ ทำให้มีต้อนทุนต่ำ กำไรสูง ส่งผลดีต่อการประกอบการในที่สุด (TDRI: 2542) นอกจากนี้การบริหารจัดการข้อมูลที่ทันสมัยทำให้ทราบฐานข้อมูลลูกค้า เชื่อมโยงองค์กรเครือข่ายของตนเองได้ทั่วประเทศ สามารถกำหนดสินค้าที่มียอดขายเป็นอันดับต้น ๆ ของตนได้ทันที โดยการประมวลผลของคอมพิวเตอร์ทำให้การสั่งซื้อสินค้าและการเก็บรักษาสินค้าคงคลัง ตลอดจนการกระจายสินค้าไปให้ถึงมือสาขาสามารถทำได้อย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาอันสั้น และลดต้นทุนได้มาก การขายเงินสดแต่จ่ายเงินให้ผู้ผลิตหรือ Suppliers ทีหลังทำให้มีเงินสดในมือจำนวนมหาศาลสามารถนำไปทำประโยชน์อย่างอื่นที่ก่อให้เกิดรายได้เพิ่มเป็นจำนวนมาก นับเป็นความสำเร็จประการสำคัญของค้าปลีกขนาดใหญ่เหล่านี้
รูปแบบการค้าส่งในประเทศไทย
ธุรกิจค้าส่งสินค้าอุปโภคบริโภค เป็นธุรกิจที่ดำเนินไปโดยตัวแทนการค้าในรูปแบบต่าง ๆ กัน เช่น ห้างหุ้นส่วนจำกัด ผู้ค้าคนเดียว หรือบริษัทที่รับสินค้ามาจากผู้ผลิตแล้วขายส่งให้กับร้านค้าปลีกรายย่อยเพื่อจำหน่ายแก่ผู้บริโภครายสุดท้าย End Users ปัจจุบันสามารถแบ่งรูปแบบค้าส่งในประเทศไทยได้ 2 ลักษณะ คือ
1. Traditional Trade นับแต่อดีต ผู้ผลิตสินค้าหลากหลายชนิดจะส่งสินค้าผ่าน ตัวแทน ผู้ค้าส่ง ผู้ค้าส่งอิสระ ซึ่งคนกลางเหล่านั้นอาจจะเรียกชื่อได้หลากหลาย เช่น ยี่ปั๊ว ซาปั๊ว ฯลฯ จะทำหน้าที่กระจายสินค้าให้แก่ร้านค้าปลีกต่าง ๆ เพื่อกระจายสินค้าขายต่อไปยังผู้บริโภคต่อไป ร้านค้าส่งดั้งเดิมเหล่านี้มักจะตั้งอยู่ในเขตตัวเมืองหรืออำเภอต่าง ๆ มีโกดังพักสินค้า มีพนักงานจำนวนหนึ่ง บางแห่งจะมีรถบรรทุกทั้งขนาดกลาง เล็ก และใหญ่เพื่อให้บริการจัดส่งสินค้าไปยังร้านค้าปลีกต่าง ๆ ซึ่งตั้งอยู่ในตัวเมืองนั้น อำเภอนั้น หรือ ชนบทห่างไกล สำหรับร้านค้าปลีกย่อยในชนบทไกลมาก ๆ มักจะนั่งรถเมล์ เรือเมล์ ฯลฯ เข้ามาซื้อและนำกลับไปขาย ปัจจุบันธุรกิจค้าส่งที่ยังหลงเหลืออยู่มักจะให้บริการจัดส่งถึงที่บ้านของลูกค้าจำหน่ายปลีก เนื่องจากการแข่งขันสูง
2. Modern Trade รูปแบบการค้าส่งแบบใหม่ที่เข้ามาดำเนินการจัดซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคจากผู้ผลิตโดยตรง มักจะเป็นนักลงทุนต่างชาติ ซึ่งมีเงินทุน การบริหารจัดการและบุคลากรที่ฉลาดทันสมัย เมื่อซื่อสินค้าโดยตรงจากผู้ผลิตแล้วจะทำหน้าที่ขายปลีกแก่ผู้บริโภคโดยตรงอีกด้วย เป็นการตัดขั้นตอนของคนกลาง และเป็นคู่แข่งกับผู้ค้าปลีกรายย่อยไปในตัว ทำให้สามารถขายสินค้าได้ในราคาที่ถูกกว่าและเนื่องจากมีปริมาณการสั่งซื้อสูงจึงได้เปรียบในด้านการต่อรองกับผู้ผลิต

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s